عمل آب مروارید 

عمل آب مروارید یکی از رایج‌ترین جراحی‌های چشم است که برای درمان تاری دید و برگرداندن بینایی انجام می‌شود. در این بیماری، عدسی چشم کدر می‌شود و دید فرد کم‌کم تار یا مبهم می‌گردد. این مشکل معمولا با افزایش سن رخ می‌دهد، اما عواملی مانند دیابت، نور زیاد خورشید، یا مصرف بعضی داروها هم می‌توانند باعث آن شوند.

خوشبختانه عمل آب مروارید امروزه به روشی ایمن، سریع و موثر انجام می‌شود و بیشتر بیماران پس از آن بینایی طبیعی خود را به‌دست می‌آورند. در این مقاله با علت‌ها، روش انجام جراحی، مراقبت‌های لازم و مزایای این عمل آشنا می‌شویم.

مزایای عمل آب مروارید 

جراحی آب مروارید تنها روش موثر برای درمان این بیماری و بهبود بینایی است، هیچ دارو یا قطره‌ای قادر به درمان آب مروارید نیست. مزایای اصلی جراحی عبارتند از:

• دید واضح‌تر و بهتر شدن رنگ‌ها
• لذت بردن از محیط با وضوح بیشتر
• کاهش نیاز به عینک در برخی موارد
• حساسیت کمتر به نور‌های شدید و تابش خیره‌کننده

• عمل لیزیک
• عمل حذف عینک
• عمل لازک

بهترین زمان برای عمل آب مروارید

جراحی آب مروارید زمانی لازم است که کاهش دید ناشی از کاتاراکت، انجام فعالیت‌های روزانه بیمار را مختل کند. باورهای رایج مانند «باید صبر کرد تا آب مروارید برسد» یا «به محض تشخیص باید جراحی شود» صحیح نیستند. زمان مناسب عمل تنها توسط چشم‌پزشک و با بررسی توانایی بیمار در انجام کارهای روزمره، رانندگی، مطالعه و فعالیت‌های مختلف تعیین می‌شود.

مراحل درمان و عمل آب مروارید توسط دکتر فرج زاده

مراحل درمان و عمل آب مروارید توسط دکتر مسعود فرج زاده عبارتند از: 

• معاینه و تشخیص: ابتدا چشم بیمار با دستگاه‌های پیشرفته و لامپ شکاف بررسی می‌شود تا میزان کدورت عدسی و تاثیر آن بر بینایی مشخص شود.
• تصمیم برای جراحی: در صورت نیاز، نوع عدسی مصنوعی مناسب تعیین می‌شود و دکتر مسعود فرج‌زاده درباره روش جراحی و مراحل آن به بیمار مشاوره می‌دهد.
• آمادگی قبل از عمل: چشم با داروها و قطره‌های خاص آماده می‌شود و بی‌حسی موضعی انجام می‌گیرد تا بیمار در طول عمل احساس راحتی داشته باشد.
• انجام جراحی: عدسی کدر با روش فیکوامولسیفیکیشن خارج و عدسی مصنوعی شفاف جایگزین می‌شود، این عمل معمولا کوتاه و بدون نیاز به بخیه است.
• مراقبت بعد از عمل: بیمار با استفاده از قطره‌های ضدعفونی و ضد‌التهاب روند بهبود را ادامه می‌دهد و وضعیت چشم در ویزیت‌های پیگیری بررسی می‌شود.
• نتیجه: در پایان، دید بیمار شفاف‌تر و روشن‌تر می‌شود.

هزینه عمل آب مروارید

هزینه عمل آب مروارید به عوامل مختلفی از جمله نوع لنز داخل چشمی، روش جراحی، تجهیزات مورد استفاده و پوشش بیمه‌ای بیمار بستگی دارد. معمولا قیمت این عمل در ایران متغیر است. انتخاب نوع لنز (مانند تک‌کانونی، چند‌کانونی یا لنزهای مخصوص آستیگماتیک) و روش جراحی (معمولی یا لیزری) نیز بر هزینه نهایی تاثیرگذار است. بهترین راه برای اطلاع دقیق از هزینه، مشاوره مستقیم با دکتر مسعود فرج زاده است تا با توجه به شرایط چشم و نوع درمان مناسب، قیمت نهایی مشخص شود.

درباره دکتر مسعود فرج زاده

دکتر مسعود فرج‌ زاده از پزشکان برجسته و شناخته‌شده در حوزه چشم‌ پزشکی کشور هستند. ایشان دارای بورد تخصصی چشم‌ پزشکی از دانشگاه علوم پزشکی تهران بوده و دوره تخصصی خود را در بیمارستان فارابی، یکی از معتبرترین مراکز آموزشی و درمانی چشم در ایران، گذرانده‌اند.

ایشان همچنین از اعضای آکادمی چشم‌ پزشکی آمریکا (AAO) بوده و با بهره‌گیری از دانش روز دنیا و به‌کارگیری تجهیزات مدرن، خدمات تشخیصی و درمانی گسترده‌ای در زمینه بیماری‌ها و جراحی‌های چشم ارائه می‌دهند. از جمله حوزه‌های تخصصی فعالیت ایشان می‌توان به جراحی آب مروارید (کاتاراکت)، عمل‌های اصلاح عیوب انکساری (لیزیک و لازک)، درمان تاری دید، عفونت‌های چشمی، انسداد مجاری اشک و سایر اختلالات بینایی اشاره کرد.

دکتر فرج‌ زاده در طول سال‌های فعالیت خود، همواره بر دقت، صداقت و رضایت بیماران تاکید داشته و معتقدند که «زیبایی و تیزبینی چشمان شما، تخصص ماست».

ویدیو عمل آب مروارید و توضیحات دکتر مسعود فرج زاده

در این ویدیو با نکات و مراقبت‌های بعد از عمل آشنا خواهید شد.

توضیحات ویدیو

سلام دکتر فرج زاده هستم و امروز می‌خوام در مورد مراقبت‌های بعد از عمل آب مروارید براتون توضیح بدم. بعد از عمل جراحی، شما با چشم پانسمان‌شده از بیمارستان مرخص می‌شید. پانسمانی که لایه‌ی رویی آن، هم سفت‌تر و تخم‌مرغی شکله، که اصطلاحا بهش شیلد یا محافظ چشمی گفته میشه؛ تا صبح روز بعد ازعمل، نیازی به استفاده از قطره نیست، لطفا به پانسمانتون هم دست نزنید.

شب اول بعد از عمل، سردرد و چشم‌درد کاملا طبیعی است. بعضی بیماران این حالت را تجربه می‌کنند و بعضی هم نه. هر مسکنی که به آن عادت دارید مصرف شود و استراحت کنید، تا فردا صبح دردتان آرام‌تر خواهد شد.

فردا صبح پانسمان را به‌طور کامل از روی چشم برمی‌دارید، یعنی هم گازی که زیر محافظ قرار دارد و هم خود محافظ. سپس چسب‌های اطراف محافظ را جدا کنید و محافظ را با کش دور سرتان ببندید تا به مدت یک هفته روی چشم بماند. تنها کاربرد این محافظ، جلوگیری از وارد شدن ضربه به چشم است و استفاده‌ی دیگری ندارد. شما می‌توانید چشمتان را باز کنید، ببینید، از آن استفاده کنید و در معرض نور هم قرار بگیرید، هیچ مشکلی ندارد.

اگر در خانه کودک خردسال ندارید و مطمئن هستید که احتمال ضربه وجود ندارد، می‌توانید در طول روز محافظ را بردارید. اما شب‌ها، چون ممکن است در هنگام خواب بالش یا وسیله‌ای به چشم فشار وارد کند، لازم است حداقل تا یک هفته محافظ را هنگام خواب بگذارید. قطره‌ها را نیز از زمانی که پانسمان را برمی‌دارید، باید شروع کنید.

هفته اول: قطره‌ی بتازونیت هر ۲ ساعت یک‌بار، و قطره‌ی سیپروفلوکساسین یا سیپلِکس هر ۶ ساعت یک‌بار استفاده شود.
شب‌ها لازم نیست برای زدن قطره از خواب بیدار شوید، فقط در طول روز و هنگام بیداری از آن‌ها استفاده کنید. اگر زمان مصرف قطره‌ها با هم هم‌زمان شد، بین استفاده از دو قطره حداقل ۵ دقیقه فاصله بگذارید.
به‌طور کلی، این فاصله‌ی زمانی باید بین تمام داروهای چشمی رعایت شود.

به چشم عمل‌شده تا ۵ روز نباید آب بخورد. می‌توانید سرتان را به عقب بگیرید و موها یا بدنتان را بشویید، اما باید دقت کنید که تا ۵ روز هیچ آبی با چشم عمل‌شده تماس نداشته باشد. بعد از گذشت ۵ روز، اگر در حالی که چشم بسته است، آب به‌صورت ملایم از روی پلک جریان پیدا کند، اشکالی ندارد، اما حتی در این حالت هم نباید چشم را با دست محکم بمالید.

بعد از یک هفته برنامه‌ی استفاده از قطره‌ها تغییر می‌کند. قطره‌ی بتازونیت که در طول هفته‌ی اول هر دو ساعت یک‌بار استفاده می‌شد، برای هفته‌ی دوم و سوم هر ۶ ساعت یک‌بار مصرف می‌شود. در کنار بتازونیت، قطره‌ی کتورولاک نیز باید هر ۶ ساعت یک‌بار استفاده شود. بنابراین در هفته‌ی دوم و سوم، این دو قطره (بتازونیت و کتورولاک) داروهای اصلی شما هستند. بعد از گذشت سه هفته، مصرف قطره‌ها قطع می‌شود و دیگر نیازی به دارو نیست، مگر اینکه احساس سوزش، خارش یا کمی درد داشته باشید. در این صورت، با ما تماس بگیرید تا برنامه‌ی جدید قطره‌ها برایتان تنظیم شود.

ویزیت بعد از عمل، فردا یا پس‌فردای عمل، ضرورت ندارد. اما اگر احساس نگرانی کردید، درد بسیار شدید داشتید یا تاری دید شدیدی باعث نگرانی شما شد، می‌توانید از طریق مسیرهای نوبت‌دهی، نوبت بگیرید و تشریف بیاورید تا شما را ببینیم. خوشحال می‌شویم که وضعیتتان را بررسی کنیم.

اگر سؤال دیگری هم دارید، می‌توانید آن را در بخش نظرات زیر این ویدئو برای ما بنویسید، پاسخ شما را خواهیم داد. همچنین خوشحال می‌شویم که نظر و تجربه‌ی خودتان از این عمل جراحی را به‌صورت متن، ویدئو یا هر شکل دیگری با ما به اشتراک بگذارید.

براتون آرزوی سلامتی دارم.

دکتر مسعود فرج زاده – جراح و متخصص چشم

سوالات متداول

جراحی آب مروارید چیست؟

جراحی آب مروارید یک روش رایج و موثر برای جایگزینی عدسی کدر چشم با عدسی مصنوعی شفاف است که بینایی را بهبود می‌بخشد. بیماران با مشکلات چشمی دیگر، مانند رتینوپاتی دیابتی یا خشکی چشم، ممکن است همزمان نیاز به درمان با این شرایط داشته باشند.

• خشکی چشم
• 12 وسیله برای درمان خشکی چشم
• داروهایی برای کاهش علائم خشکی چشم
• چگونگی بروز بیماری خشکی چشم را کنترل کنیم؟

علت بروز آب مروارید 

علت اصلی آب مروارید، تجزیه تدریجی پروتئین‌های عدسی است و افزایش سن مهم‌ترین عامل آن محسوب می‌شود. علاوه بر سن، عوامل مختلفی خطر ابتلا را افزایش می‌دهند:

• عوامل محیطی: آلودگی هوا، دود تنباکو، الکل، مواد شیمیایی صنعتی، آفت‌کش‌ها، صدمات چشمی، قرارگیری طولانی در نور خورشید و سابقه پرتو درمانی می‌توانند خطر ابتلا را افزایش دهند.
• عوامل پزشکی: دیابت، برخی جراحی‌های چشم، مصرف کورتیکواستروئیدها و بیماری‌های چشمی خاص مثل پیگمنتوزا شبکیه نیز می‌توانند علت ابتلا به آب مروارید باشند. 
• عوامل ژنتیکی: سابقه خانوادگی و برخی جهش‌های ژنتیکی که می‌توانند باعث آب مروارید مادرزادی شوند.

علائم و نشانه‌های آب مروارید

آب مروارید باعث بروز مشکلات بینایی می‌شود که اغلب نیاز به جراحی دارند، از جمله:

• تاری دید (شایع‌ترین علامت)
• مشکل در دید نزدیک و نیاز بیشتر به عینک مطالعه
• دیدن هاله اطراف نورها
• کاهش وضوح و کمرنگ شدن رنگ‌ها
• حساسیت به نور شدید

روش‌های عمل آب مروارید

قبل از جراحی آب مروارید، چشم بیمار به طور کامل معاینه می‌شود و قدرت عدسی برای انتخاب نوع مناسب عدسی مصنوعی سنجیده می‌شود. پزشک دستورالعمل‌های لازم برای آمادگی پیش از عمل را ارائه می‌دهد. برای کاهش درد، از قطره‌های بی‌حسی یا تزریق دارو استفاده می‌شود. جراحی آب مروارید معمولا با یکی از سه روش انجام می‌شود:

• فیکوامولسیفیکاسیون: رایج‌ترین روش که در کمتر از ۳۰ دقیقه و بدون بخیه انجام می‌شود و عدسی با امواج اولتراسونیک تجزیه می‌شود.
• روش خارج کپسولی: برای عدسی‌های ضخیم یا مواردی که روش فیکو مناسب نیست، نیاز به برش بزرگ‌تر و بخیه دارد.
• روش درون کپسولی: نادر و پیچیده، شامل خارج کردن کپسول عدسی به همراه عدسی است.

پس از برداشتن عدسی کدر، یک عدسی مصنوعی (سیلیکونی، آکریلیکی یا پلاستیکی) در چشم قرار می‌گیرد و چشم با پوشش محافظت می‌شود. بیماران معمولا بدون بستری شدن به خانه بازمی‌گردند و در صورت نیاز به عمل دو چشم، بین جراحی‌ها ۱ تا ۳ هفته فاصله گذاشته می‌شود.

نحوه انجام عمل آب مروارید

در بخش جراحی آب مروارید، چشم بیمار با قطره بی‌حسی آماده می‌شود و در صورت نیاز داروهای آرام‌بخش نیز تجویز می‌گردد. پوست اطراف چشم تمیز و با پوشش استریل محافظت می‌شود. در طول عمل، بیمار ممکن است نور و حرکت را ببیند اما مراحل جراحی را درک نمی‌کند. جراح با میکروسکوپ برش کوچکی ایجاد کرده و عدسی کدر را با استفاده از دستگاه فیکو برداشته و عدسی مصنوعی جایگزین می‌کند. پس از پایان عمل، پوشش محافظ روی چشم قرار می‌گیرد و بیمار پس از استراحت کوتاه می‌تواند به منزل بازگردد. در عمل دو طرفه، بین جراحی دو چشم معمولا ۱ تا ۳ هفته فاصله گذاشته می‌شود.

اقدامات قبل از عمل آب مروارید 

آمادگی‌های قبل از عمل آب مروارید چشم عبارتند از: 

• معاینه کامل چشم و تعیین قدرت عدسی داخل چشمی
• مشورت با چشم‌پزشک درباره داروهای مصرفی
• استفاده از قطره‌های آنتی‌بیوتیک۱ تا ۲ روز قبل (در صورت تجویز)
• شستشوی پلک‌ها و مژه‌ها با شامپو بچه شب قبل از عمل
• خودداری از آرایش چشم و کرم صورت ۴۸ ساعت قبل
• پرهیز از خوردن و آشامیدن ۱۲ ساعت قبل از عمل
• حضور یک همراه در روز جراحی

مراقبت‌های بعد از عمل آب مروارید طبق توصیه‌های دکتر مسعود فرج زاده

مراقبت‌های بعد از جراحی آب مروارید:

• استفاده از قطره‌های چشمی طبق دستور پزشک
• خودداری از وارد کردن فشار یا مالیدن چشم‌ها
• اجتناب از خوابیدن روی چشم عمل شده تا زمان تعیین‌شده توسط پزشک
• از روز دوم، امکان حمام و وضو (با استفاده از شامپو بچه برای شستشوی چشم)
• خودداری از خم کردن سر تا یک هفته
• اجتناب از بلند کردن اجسام سنگین بیش از ۱۰ کیلوگرم در هفته‌های اول
• پرهیز از فعالیت‌هایی که فشار چشم را افزایش می‌دهند (تا زمان تایید پزشک)
• مشورت با پزشک قبل از شروع رانندگی
• استفاده از عینک یا پوشش‌های چشمی تا زمان توصیه شده توسط پزشک
• انجام معاینات بعد از عمل در روزهای اول و سوم، هفته سوم یا چهارم، ماه ششم و سپس سالی یک بار (با توجه به شرایط بیمار ممکن است برنامه معاینه تغییر کند)
• در صورت تجویز بیش از یک نوع قطره، فاصله ۵ دقیقه بین استفاده آن‌ها رعایت شود.
• تغییر شماره چشم در چند هفته اول پس از عمل طبیعی است، برای تعیین نمره عینک بهتر است چند هفته بعد مراجعه شود.
• برخی بیماران، مخصوصا کسانی که قبل از عمل آستیگماتیسم داشته‌اند، پس از جراحی همچنان نیاز به عینک دور دارند.

عوارض جراحی آب مروارید 

جراحی آب مروارید یکی از ایمن‌ترین روش‌های درمانی است و عوارض آن به ندرت رخ می‌دهد. با این حال، عواملی مانند انتخاب پزشک نامناسب، بیماری‌های زمینه‌ای یا عدم رعایت مراقبت‌های پس از عمل ممکن است باعث بروز مشکلات زیر شوند:

• درد مداوم چشم
• خونریزی یا تورم چشم
• تاری دید یا کاهش بینایی
• جابه‌جایی لنز
• اختلالات بینایی مانند دیدن هاله، سایه یا تابش خیره‌کننده
• کدر شدن کپسول خلفی عدسی
• عفونت چشم (نادر)
• جداشدگی شبکیه (نادر)

• درمان خانگی عفونت چشم
• همه چیز درباره تخلیه عفونت چشم
• معرفی 6 قطره چشمی برای عفونت چشم

سخن‌آخر 

در پایان می‌توان گفت که عمل آب مروارید یکی از بهترین و امن‌ترین روش‌های درمانی در چشم‌پزشکی است. با پیشرفت دستگاه‌ها و لنزهای جدید، دید و کیفیت زندگی بیماران بسیار بهتر شده است. آگاهی از مراحل عمل و رعایت مراقبت‌های قبل و بعد از جراحی، کمک می‌کند نتیجه‌ی بهتری از درمان به دست آید.