در مورد روشهای فوتوابلیشن (حذف بافت با اثر نور) و نتایج فوتوابلیشن که قسمت اصلی اعمال جراحی حذف عینک توسط لیزر اگزایمر میباشد توضیح داده خواهد شد این مرحله در تمامی انواع روشهای حذف عینک با لیزر مانند لیزیک1 و لازک2 مشترک میباشد. در این مقاله به جزئیات تکنیکی این کار و نتایج فوتوابلیشن خواهیم پرداخت و نحوهی برش و حذف قسمتی از قرنیه توسط نور لیزر روشهای فوتوابلیشن را توضیح خواهیم داد.
نکات ویژه:
- میتوان گفت فوتوابلیشن با به کارگیری از لیزر اگزایمر ArF انجامپذیر است، چرا که قرنیه ضریب جذب بالایی در این طول موج دارد.
- پروفایلهای متعدد و متفاوتی برای لیزر اگزایمر مانند، w.f.guided ،w.f.optimized (هدایت شده با جبهه موج) و topography guided (هدایت شده با توپوگرافی) در دسترس هستند که مزایای مربوط به خود را دارند.
- برای ایجاد فلپ در LASIK، لیزر فمتوسکند تکنولوژی مهمی به شمار میرود.
لیزر اگزایمر
Fundamentals
میتوان گفت، روش های فوتوابلیشن لیزر اگزایمر با استفاده از شارژ الکتریکی به همراه ولتاژ بالا برای ترکیب کردن موقت اتم آرگون و فلور استفاده میشوند. زمانی که این دایمر به اتمهای جداگانه برمیگردد، یک فوتون شارژشده ساطع میشود (excited dimer6=excimer7).
نقش اگزایمر لیزر در جراحی حذف عینک
میتوان گفت که روش های فوتوابلیشن لیزر اگزایمر با کمک ablate کردن استرومای قدامی قرنیه و همچنین تغییر شعاع انحنا، به درمان خطای رفراکتیو8 کمک میکند. دو روش اصلی جراحی رفراکتیو (جراحی رفع عیوب انکساری) که از ablation با کمک لیزر اگزایمر استفاده میکنند بدین ترتیب هستند: PRK و LASIK.
Surface Ablation پی آر کی
در ابتدا روش های فوتوابلیشن تحت عنوان PRK انجام شد. برای تغییر پاور رفراکتیو، Sculpting استرومای قرنیه9 داپی تلیالیزهشده مورد استفاده قرار میگیرد.
LASIK
Keratomilrusis (Keratomileusis خراشیدن قرنیه) در LASIK و روش های فوتوابلیشن به معنی حکاکی بر روی قرنیه میباشند.
جراحی حذف عینک با استفاده از نتایج جبهه موج
در مورد روش های فوتوابلیشن جراحی حذف عینک با لیزر اگزایمر با استفاده از نتایج جبهه موج میتوانگفت ۹۰٪ از تمام Aberration ها را lower order Aberration تشکیل میدهند که شامل اسفروسیلندر (ترکیب نمره نزدیک و دور و آستیگماتیسم) میباشند که با کمک اگزایمر conventional تصحیح میشوند. بقیهی aber ها را Higher-order aberrations ها تشکیل میدهند که این Aberrations ها با عینک قابل درمان نیستند.
نتایج فوتوابلیشن با استفاده از نتایج جبهه موج
FDA اخیرا Topography-guided ablation را تایید کرده است. در جراحی حذف عینک با استفاده از نتایج جبهه موج سیستم گفته شده، برای بهبود corneal curvature (انحنای قرنیه یا میزان قوس قرنیه) و نامنظمیهای موجود روی سطح قرنیه، مورد استفاده قرار میدهد.
روش های فوتوابلیشن در جراحی حذف عینک
در مورد روشهای جراحی در فوتوابلیشن در PRK و لیزیک در exposure10، تفاوت اصلی، لایه بومن11 در ابلیشن سطحی و میداستروما12 در لیزیک میباشد.
کالیبراسیون اگزایمر لیزر به عنوان روش جراحی در فوتوابلیشن، برنامه ریزی قبل از عمل حذف عینک و Laser Programming
در برنامه ریزی قبل از عمل در روش های فوتوابلیشن از عمل حذف عینک بایستی لیزر در اول هر روز و بین بیماران توسط تکنسین از نظر هموژن بودن بیم (یکنواخت بودن اشعه)، alignment (هم راستایی) و نیز خروجی پاور (قدرت) بررسی گردد. همچنین از کارکرد صحیح لیزر پی از هر بیمار مطمئن شدن، از مسئولیتهای پزشک به شمار میرود.

ملاحظات خاص در برنامه ریزی قبل از عمل حذف عینک در w.f.guided
میتوان گفت سیستمهای w.f.mapping که مخصوص هر لیزر w.f.guided میباشند و نیز کالیبره کردن (تنظیم مجدد) هر کدام بر طبق دستور سازنده آنها شکل میگیرد.
آمادگی بیمار پیش از عمل
اغلب جراحان در برنامه ریزی قبل از عمل حذف عینک در روش های فوتوابلیشن، آنتیبیوتیک تاپیکال پروفیلاکسی تجویز میکنند. بایستی پوست بیمار در روش های فوتوابلیشن پیش یا پس از ورود بیمار به اتاق لیزر با بتادین ۱۰-۵٪ و یا الکل شسته شود.

آمادهسازی لایه بومن یا استروما
قدم بعدی در روش های فوتوابلیشن در انجام اعمال جراحی حذف عینک آمادهسازی لایه بومن یا استروما و در معرض قرار دادن لایه بومن میباشد که در لازک توسط برداشتن اپیتلیوم و در لیزیک توسط ایجاد فلپ با تیغ یا لیزر فمتوسکند انجام میشود.
روش های دبریدمان اپی تلیوم برای ابلیشن سطحی در آمادهسازی لایه بومن یا استروما
به وسیلهی تکنیکهای زیر دبریدمان (کندن اضافات) اپی تلیوم برای روش های فوتوابلیشن سطحی امکانپذیر است:
- تیغ تیز
- اسپچولای بلانت
- ریختن الکل مطلق ۲۰٪ به مدت زمانs ۴۵-۱۰ تا اپی تلیوم loose شود و دبریمان با اسفنج Weck-Cel انجام بگیرد.
- میکروکراتوم13 مکانیکال با epi-LASIK blade
- ابلیشن ترانس اپی تلیال با خود اگزایمر لیزر
روش هایی با حفظ اپی تلیوم
LASEK
در این تکنیک از روش های فوتوابلیشن اپی تلیوم استفاده میشود. در این تکنیک به جای اینکه دبرید را خراب کنیم، اپی تلیوم یا Ablate کنیم آن هم با لیزر اگزایمر، اپی تلیوم را توسط الکل ۲۰٪ برای مدت ۲۰ ثانیه loose کرده و اپی تلیوم به شکل یک شیت intact فولد میشود.
آمادهسازی لایه بومن یا استروما در epi-LASIK
در آمادهسازی لایه بومن یا استروما فلپ اپی تلیوم14 با کمک میکروکراتوم مخصوص به شکل مکانیکال جدا میگردد. با این وجود که هدف از LASEK و EPI-LASIK، کم کردن درد بعد از عمل، زیاد کردن سرعت بهبود دید و کم کردن haze (کدورت) پس از عمل در مقایسه با PRK است اما مطالعات نتیجههای متفاوتی به همراه داشتهاند.
ایجاد فلپ لیزیک
در آمادهسازی لایه بومن یا استروما در روش های فوتوابلیشن فلپ لاملار (لایه لایه) را با میکروکراتوم و یا فمتوسکند میتوان ایجاد کرد. اکثر جراحان از مارکهای استریل جوهر به شکل آسیمتریک روی ریفر قرنیه، دورتر از محل hing و دقیقا پیش از جایگذاری ساکشن رینگ (حلقه مکشی) استفاده میکنند.
لیزر فمتوسکند
در آمادهسازی لایه بومن یا استروما در روش های فوتوابلیشن میتوان گفت شایعترین لیزر مورد استفاده برای ساخت فلپ لاملار قرنیه داخل استروما، لیزر فمتوسکند است. هر پالس از لیزر ایجاد یک منطقه مشخص از photodisruption (تخریب با نور) در کلاژن میکند و پالسهای مجاور موجب دایسکشن (شکافت) لاملار استرومای قرنیه میشوند.

مزایای بالقوه بهکارگیری لیزر فمتوسکند:
- قابلیت عالی کنترل عمق فلپ
- کاهش عوارضی مانند buttonhole perforation
- کنترل کردن دقیق ابعاد، محل و centration (مرکزی کردن) فلپ
- ساختن non-meniscus planner flap
- توانایی تشکیل پاکت و کانال داخل استروما


میکروکراتوم
بایستی جراح در روش های فوتوابلیشن در آمادهسازی لایه بومن یا استروما آگاه باشد که علیرغم label (برچسب)، وسیلهای که ضخامت فلپ را به دست میآورد، ضخامت واقعی فلپ به عواملی چون: نوع میکروکراتوم، سن بیمار، ضخامت پیش از عمل، کراتومتری پیش از عمل، آستیگمات پیش از عمل، دیامتر (قطر) قرنیه و نیز سرعت حرکت میکروکراتوم، بستگی دارد.
ساکشن رینگ دارای ۲ عملکرد میباشد:
- به گلوب چسبیدن و یک صفحه stable ایجاد کردن برای برش میکروکراتوم
- زیاد شدن IOP به میزان بالا طوری که قرنیه را stable میکند.

میتوان گفت که در میکروکراتوم cutting head (سر برنده) چندین جز اصلی وجود دارد:
- اینکه تیغ آن یکبار مصرف است و پس از درمان یک چشم یا درمان دوطرفه چشمها دور انداخته میشود. به شکلی شایع از یک تیغ برای درمان هر دو چشم بیمار استفاده میشود.
- مولفههای plate و applanation head، حرکت آن در جلوی تیغ میباشد و قرنیه را صاف میکند. میتوان طول T-Blade بیشتر از applanation plate و فاصله بین فاکتورهای اساسی مانند: blade و applanation plate، ضخامت فلپ را معین کرد.
- موتور الکتریک یا توربین گازی که به سرعت Blade را میلرزاند (cycle/min ۱۵۰۰۰-۶۰۰۰) همان موتور و یا موتور دیگری برای جلوبردن cutting head که متصل به ساکشن رینگ است، استفاده میشود. با وجود اینکه در اغلب مدلها جراح به شکل دستی حرکت cutting head را کنترل میکند.

درمان عیوب انکساری بوسیله لیزر
Tracking centration and ablation
در روش های فوتوابلیشن سطحی برای درمان عیوب انکساری به وسیله لیزر، بایستی بومن exposed شده، صاف، به شکلی یکنواخت خشک و بدون دبری (ضایعات بافتی) باقیمانده جزابر اپی تلیال باشد. در لیزیک، بایستی فلپ بلند شود و بایستی استرومال Bed (بستر استروما) به شکلی یکنواخت خشک باشد، در غیر این صورت ابلیشن نامنظم تشکیل میشود. میتوان گفت امروزه تمامی اگزایمر لیزرها، سیستم Tracking دارند که موجب بهتر شدن نتایج کلینیکی میگردد.

اقدامات بعد از درمان عیوب انکساری به وسیله لیزر
ابلیشن سطحی
در نتایج فوتوابلیشن در درمان عیوب انکساری به وسیله لیزر میتوان گفت، haze عارضهی اصلی آن میباشد. برای اینکه میزان haze را مخصوصا در چشمهایی که سابقه جراحی قبلی قرنیه مانند PRK، لیزیک، PK یا primary surface ablation (حذف سطحی بافت اولیه) داشتهاند برای ametropia متوسط تا زیاد یا عمق زیاد ablation، یک گاز را که به MMC (بیشتر اوقات ۰/۰۲ درصد و یا ۰/۲ mg/ml) به مدت ۱۲ ثانیه تا ۲ دقیقه روی محل ابلیشن قرار داده شود.

لیزیک
در درمان عیوب انکساری به وسیله لیزر فلپ، پس از ابلیشن، به محل باز گردانده میشود، interface (سطح تماس) بهطور کامل شستشو داده میشود تا تمامی دبریها پاک گردند (دبریها در ایلومیناسیون اوبلیک (مایل) از ایلومیناسیون coaxial (نور دهی هم محور) بیشتر دیده میشوند). با کمک یک وسیلهی صاف مانند کانولای irrigation (لوله شستشو) و یا sponge (اسفنج) جراحی مرطوب، سطح فلپ را در محل قرار میدهند. میتوانیم بگوییم این کار از طرف hinge (لولا) و یا مرکز به طرف پریفر (اطراف) انجام میشود تا اطمینان یابیم که چروکها از بین میروند و فلپ در محل اولیه قرار میگیرد که با realign شدن مارکهای قرنیه مشخص میشود.
Medication Alert for Lasik and PRK داروها بعد از درمان عیوب انکساری به وسیله لیزر
کمیتههای بالینی قرنیه و جراحی رفراکتیو و انجمن کاتاراکت (آب مروارید) و جراحی رفراکتیو آمریکا هشدارهای مشترکی درمورد استفاده از داروهای تاپیکال (داروهای موضعی) زیر بلافاصله پیش یا در حین جراحی LASIK و PRK، صادر کردهاند.
مراقبتهای بعد از عمل حذف عینک
ابلیشن سطحی یا پی آر کی PRK
در مورد نتایج فوتوابلیشن در مراقبتهای بعد از عمل حذف عینک ممکن است بیماران مختلف، درجات مختلفی از درد را تجربه کنند. میتوان گفت که NSAID تاپیکال علاوه بر این کار، باعث کم شدن درد میشود، توانایی این را دارد که باعث کم شدن سرعت ری اپی تلیالیزاسیون و افزایش احتمال انفیلتراسیون (تجمع سلولی) استریل شود.

مراقبتهای بعد از عمل حذف عینک در لیزیک
اغلب جراحان در مراقبتهای بعد از عمل حذف عینک برای بهبود نتایج فوتوابلیشن برای پس از عمل، ABx (انتی بیوتیک) و استروئید15 را تجویز میکنند. برخی از جراحان در صورتی که از فمتوسکند استفاده کنند، تجویز استروئید را به شکلی فراوانتر و طولانیتر انحام میدهند. بایستی به این نکته توجه کرد که سطح فلپ در early postop بهطور کامل لوبریکه شود. به بیماران تذکر داده میشود که در مدت ۱ روز تا ۱ هفته پس از انجام عمل، زمان استحمام یا خوابیدن از شیلد استفاده کنند و به مدت ۲ هفته از شنا کردن و از وان آب داغ اکیدا استفاده نکنند.

درمان مجدد در اعمال جراحی عیوب انکساری
میتوانیم بگوییم مقداری از RE (عیب انکساری) که در نتایج فوتوابلیشن باقی مانده و به درمان مجدد در اعمال جراحی عیوب انکساری نیاز دارد که به life style (سبک زندگی) و انتظارات بیمار دارد.
مزیتی که در بین نتایج فوتوابلیشن لیزیک نسبت به PRK دارد این است که stability رفراکتیو سریعتر رخ میدهد و اجازه ReTx (درمان مجدد) زودتر را داده میشود که معمولا در طول ۳ ماه پس از لیزیک مقدور میباشد. اما در PRK به دلیل فعال بودن کراتوسیتها (سلولهای قرنیه) و ریسک haze بعد از enhancement (ارتقا)، بایستی ۳ تا ۶ ماه صبر کرد.

مقدار ReTx در درمان مجدد در نتایج فوتوابلیشن در اعمال جراحی عیوب انکساری در هایپروپی (دور بینی) و آستیگماتیسمهای بیشتر، بیشتر میباشد. مقدار ReTx بیشتر در میزانهای بیشتر اصلاح اولیه، آستیگماتیسم باقی مانده و در بیماران > ۴۰ سال نیز بیشتر است. میتوان گفت درمان دوباره میوپیک شیفت بالای ۵۰ سال باید محتاطانه انجام گردد چون این میوپی توانایی این را دارد که از تاثیر لنز باشد و نه registration به دنبال عمل RS. مقدار ReTx از ۱٪ تا ۱۱٪ به مقدار اصلاح، UVDA پس از عمل، مقدار تحمل بیمار برای RE باقی مانده، لیزر و نوموگرام، تجربه جراح و انتظارات بیمار بستگی داشته باشد.
روشهای درمان مجدد در اعمال جراحی عیوب انکساری
در لیزیک درمان مجدد در اعمال جراحی عیوب انکساری، با ابلیشن سطحی روی فلپ و یا بلند کردن فلپ اولیه (تا سال ها بعد نیز معمولا به راحتی بلند میشود) انجام میگردد. اما به دلیل safe بودن ابلیشن سطحی پس از لیزیک و نیز زیاد شدن ریسک epithelial-ingrowth به وسیلهی بلند کردن فلپ، اغلب حراحان ابلیشن سطحی را اگر لیزر بیشتر از ۲ تا ۳ سال گذشته باشد انتخاب میکنند. میتوان گفت تشکیل یک فلپ امکانپذیر است ولی به دلیل تشکیل تراشههای آزاد بافت، استرومال bed غیرمنظم و آستیگماتیسم غیرمنظم، توصیه نمیگردد.
روشهای بلند کردن فلپ
ذکر این نکته مهم است که در روش های فوتوابلیشن در درمان مجدد در اعمال جراحی عیوب انکساری وقتی که فلپ پیشین جابهجا میشود، disruption (تخریب) اپی تلیال به کمترین مقدار برسد. از jeweler’s forceps ،(وسیله جراحی) Sinskey hook (فورسپس جواهر فروشان) یا سوزن ۲۷_gauge برای مشخص کردن لبه فلپ بهره جست. برای ایجاد یک side cut جدید در محدوده فلپ پیشین، استفاده کردن از فمتوسکند، به بلند کردن فلپ کمک میکند، اما مهم است که دیامتر exosed (قطر ناحیه در معرض) کافی برای ابلیشن را داشته باشیم.

حالا یک دایسکشن که دقت سیرکولار (دقت دایره ای) دارد در اپی تلیوم انجام میگردد تا بتوان فلپ را بدون اینکه باعث پاره شدن لبههای اپی تلیال شود، بلند کرد.
Surface ablation
میتوان گفت در درمان مجدد در روش های فوتوابلیشن در اعمال جراحی عیوب انکساری انجام دادن PRK روی لیزیک پیشین موجب زیاد شدن احتمال haze و آستیگماتیسم غیرمنظم میگردد. اما این تکنیک یک آلترناتیو قابل قبول در مواردی است که فاقد RSB16 کافی هستیم یا لیزیک پیشین توسط جراح دیگری انجام شده است و ضخامت فلپ و RSB مشخص نیست و یا عوارضی مانند buttonhole یا incomplete اتفاق افتاده است و نیز موحب کاهش خطر epithelial-ingrowth میشود.
Conventional versus wavefront-guided treatment (درمان سنتی در مقایسه با درمان هدایت شده با جبهه موج)
برای بیماری که قبلا جراحی LASIK انجام داده است انتخاب بهتر در درمان مجدد در اعمال جراحی عیوب انکساری بین تکنیک conventional و w.f.guided، هنوز نامشخص است. در صورتی که از w.f.guided استفاده شد بهخصوص در بیماران با اسفریکال Aber زیاد، overcorrection (بیش از حد اصلاح شده) ریسک بیشتری دارد. زمانی که بین دو تکنیک conventional و w.f.guided بخواهیم انتخاب کنیم، بایستی به مقدار HOA (انحرافات سطح بالا) و depth of Ablation (عمق حذف) مورد نظر دقت کنیم.
نتیجه عمل حذف عینک
میتوان گفت که نتیجه عمل حذف عینک در روش های فوتوابلیشن طی سالهای اخیر بسیار بهبود یافته و دیامتر Ablation zone (قطر ناحیه حذف بافتی) نیز بزرگتر شده است، چرا که برای محدود کردن عمق برداشتن بافت از ابلیشنهای کوچکتر استفاده میشد که این موضوع خود موجب زیاد شدن احتمال haze و رگرسیون (پسرفت) و عوارض glare (بخار الود) و halo (هاله) و … میشد.
نتیجه عمل حذف عینک میوپی
اولین نتایج FDA در درمان میوپی (نزدیک بینی) پایین (=<۶ دیوپتر) شامل:
- ۵۶ تا ۸۶ ٪ چشمها در PRK و یا لیزیک، UVDA >= ۲۰/۲۰ داشتهاند.
- ۸۸ تا ۱۰۰ ٪ چشمها در PRK و یا لیزیک، UDVA>= ۲۰/۴۰ داشتهاند.
- ۸۲ تا ۱۰۰ ٪ چشمها در PRK و یا لیزیک، در محدوده ۱D از امتروپی بودند.
- ۲/۱ ٪ چشمها >= ۲ خط کاهش BCVA داشتهاند.
پس از سال ۲۰۰۰ نتیجهها بسیار بهبود یافتند و کمتر از ۰/۶ درصد چشمها ۲ خط و یا بیشتر کاهش BCVA داشتهاند.

نتایج هایپروپی
برخی از تحقیقات در مورد نتیجه عمل حذف عینک زون درمانی در هایپروپی، ۹ تا ۹/۵ میلیمتر میباشد. در تحقیق FDA در رابطه با هایپروپی تا ۶D+ در PRK و یا لیزیک، نتیجهها به شکل زیر بودند:
- ۴۶ تا ۵۹ ٪ چشمها، UVDA >= ۲۰/۲۰ داشتند.
- ۹۲ تا ۹۶ ٪ چشمها، UVDA >= ۲۰/۴۰ داشتند.
- ۸۴ تا ۹۱ ٪ چشمها در محدوده ۱D از امتروپی بودند.
- کاهش >= ۲ خط کاهش BCVA در ۱ تا ۳/۵ درصد چشمها وجود داشت.
تحقیقات VISX FDA در رابطه با هایپروپی (تا ۶D+) و آستیگماتیسم (تا ۴D+) این چنین نتیجه داد: - ۵۰٪ چشمها، UVDA>= ۲۰/۲۰ داشتند.
- ۹۷٪ چشمها، UVDA>= ۲۰/۴۰ داشتند.
- ۸۷٪ چشمها در محدوده ۱D+- از امتروپی بودند.
- ۱/۵ درصد کاهش >=۲ خط در BCVA داشتند.

نتایج Topography-Guided و w.f.Optimized (بهینه شده با جبهه موج) و w.f.Guided
این تکنیکها در همراهی با سیستمهای Tracking موجب بهتر شدن دقت و تکرارپذیری نتایج شده است و درصد بیماران با UDVA ۲۰/۲۰ یا ۲۰/۴۰ زیاد شده است. برای مثال در لیزیک w.f.guided در میوپی آستیگماتیسم بیشتر از ۱۰- تا ۱۲- دیوپتر، ۷۹ تا ۹۵ ٪ بیماران UVDA >= ۲۰/۲۰ و ۹۶ تا ۱۰۰ ٪ بیماران UDVA >= ۲۰/۴۰ را به دست میآورند.
جمعبندی
روشهای حذف عینک توسط لیزر شامل روشهای ابلیشن سطحی و روشهای ایجاد فلپ میباشند که هر کدام دارای مزایا و معایب مخصوص به خود میباشند. در این مقاله به مرور این ویژگیها و نتایج فوتوابلیشن حاصل از روش های فوتوابلیشن مختلف پرداختیم.
- جراحی چشم LASIK شناختهشدهترین و رایجترین جراحی انکساری لیزر برای اصلاح مشکلات بینایی است. عمل لیزیک (LASIK) میتواند جایگزینی مناسب برای عینک و یا لنز تماسی باشد. ↩︎
- لازک (LASEK) یکی از روشهای اصلاح بینایی است که برای درمان عیوب انکساری چشم، مانند نزدیکبینی (میوپیا)، دوربینی (هایپروپیا) و آستیگماتیسم استفاده میشود. این روش بهعنوان یک جایگزین برای روشهایی مانند لیزیک (LASIK) شناخته میشود. ↩︎
- فلاپ LASIK یک “فلاپ” نازک و دایرهای از بافت قرنیه است که در طول عمل جراحی چشم LASIK با کمک لیزر در استروما ایجاد میشود. انجام این عمل یک روش انکساری رایج بوده که برای اصلاح مشکلات بینایی مانند نزدیکبینی، دوربینی و آستیگماتیسم طراحی شده است. ↩︎
- اپی لیزیک یک روش جراحی چشم با لیزر است که شباهت بسیار زیادی به لیزیک و لازک دارد. این نوع جراحی جایگزین مناسبی برای چشمهای خاص است. در روش epi-LASIK، فلپ ایجاد شده بر روی قرنیه نازکتر از فلپ لیزیک است. استفاده از این نوع جراحی میتواند برای بیمارانی که قرنیه نازکتر از حد معمول دارند یک مزیت محسوب شود. ↩︎
- استروما بخشی از بافت یا عضوی از اندام است که نقش ساختاری و یا پیوندی دارد. استروما از تمام بخشهای عضو که وظایف و عملکرد خاصی ندارند تشکیل شده است. مانند بافت پیوندی، رگهای خونی، مجاری و غیره. ↩︎
- در دنیای بیولوژی و شیمی، dimer به ترکیب دو مولکول مشابه یا متفاوت اشاره دارد که به یکدیگر متصل شدهاند. در مورد excited dimer (دیمر برانگیخته) که در زیستشناسی و فیزیک نوری مورد بررسی قرار میگیرد، معمولاً بهنوعی پیوند یا وضعیت تقویت شده بین دو مولکول اشاره دارد که تحتتأثیر انرژی (مانند نور) قرار گرفتهاند. ↩︎
- Excimer یک نوع مولکول است که در آن دو یا چند اتم یا مولکول با هم ترکیب شده و در یک حالت برانگیخته (excited state) قرار دارند. اصطلاح “excimer” در زمینههای نوری و لیزرها کاربرد دارد. ↩︎
- در زمینه چشمپزشکی، رفراکتیو به ویژگیهای انکساری چشم اشاره دارد که شامل توانایی چشم در شکستن و تمرکز نور برای ایجاد تصویر واضح بر روی شبکیه است. ↩︎
- استرومای قرنیه به ساختار میانلایهای و اصلی قرنیه اشاره دارد. قرنیه، که لایهای شفاف در جلوی چشم است، از چندین لایه تشکیل شده و استرومای آن مهمترین بخش آن بهحساب میآید. این لایه تقریباً 90 درصد از ضخامت قرنیه را تشکیل میدهد. ↩︎
- بعد از عمل لیزیک، بیماران ممکن است نسبت به نورهای درخشان و نور خورشید حساستر باشند. این موضوع بهعنوان یکی از عوارض جانبی طبیعی پس از عمل محسوب میشود. به همین دلیل، اغلب توصیه میشود که بیماران از عینکهای آفتابی با محافظت بالا استفاده کنند تا از آسیب به چشمهای خود جلوگیری کنند. ↩︎
- لایه بومن (غشا بومانز، پهنک قدامی، پهنک الاستیک قدامی) یکلایه صاف، سلولی و بدون تکثیر است که بین اپیتلیوم سطحی و استروما در قرنیه چشم قرار گرفته است. این غشا از فیبریلهای کلاژن با جهتگیری تصادفی و قوی تشکیل شده است که در آن سطح قدامی صاف با غشا پایه اپیتلیوم مواجه میشود و سطح پشتی (خلفی) با تیغههای کلاژن استرومای قرنیه ادغام میشود. ↩︎
- میداستروما یا میانلایه چشم به لایهای از قرنیه اشاره دارد که بین لایههای سطحی و عمیقتر قرار دارد. قرنیه، بخش شفاف جلوی چشم است که نور را به داخل چشم هدایت میکند و نقش مهمی در تمرکز نور بر روی شبکیه دارد. ↩︎
- میکروکراتوم یک ابزار جراحی دقیق با یکتیغه نوسانی است که برای ایجاد فلپ قرنیه در جراحی لیزیک یا ALK طراحی شده است. ضخامت قرنیه طبیعی حدود 500 تا 600 میکرومتر متغیر است. میکروکراتوم در عمل لیزیک، یک فلپ به ضخامت 83 تا 200 میکرومتر ایجاد میکند. ↩︎
- استروما فلپ اپیتلیوم چشم به بخشی از قرنیه چشم اشاره دارد که در برخی از روشهای جراحی لیزری مانند LASIK مورداستفاده قرار میگیرد. در این روش، یک فلپ نازک از لایه سطحی قرنیه (اپیتلیوم) و بخشی از لایه میانی (استروما) ایجاد میشود تا دسترسی به لایههای زیرین برای اصلاح عیوب انکساری فراهم شود. ↩︎
- استروئید (Steroid) نوعی لیپید یا چربی است که دارای یک حلقهکربنی سیکلوپنتان و سه حلقه کربنی سیکلوهگزان و کورتون ها است. ↩︎
- در زمینه چشمپزشکی، RSB به معنای Retinal Sensitivity Bleaching یا Retinal Sensitivity Bias است. این اصطلاح به تغییرات حساسیت شبکیه در پاسخ به نور یا تحریکات بصری مختلف مربوط میشود. ↩︎
