ورم چشم یکی از بیماریهای رایج است که هر شخصی ممکن است به آن مبتلا گردد. بنابراین درمان ورم چشم نیز یکی از مواردی است که پزشکان بسیار به آن اهمیت میدهند. البته در برخی موارد ممکن است این بیماری ناشی از آلودگی، خستگی، بیخوابی و غیره باشد. ولی برخی دیگر نیازمند بررسی بیشتر و مداخلهی پزشک برای درمان هستند. ما در این مقاله به علتها، نحوهی تشخیص و درمان ورم چشم پرداختهایم. همچنین روشهایی را نیز برای درمان سریع ورم چشم معرفی کردهایم. با ما همراه باشید.
علتهای رایج ورم چشم
تورم چشمها معمولا نشاندهندهی عفونت، آلرژی یا علائم بیماری دیگری میباشند. بههمیندلیل برای درمان ورم چشم، ابتدا باید علت آن مشخص شود تا پزشک بتواند داروی مناسب را تجویز کند. در جدول زیر شما را با برخی از علتهای رایج ورم چشم آشنا میکنیم.
| آلرژی | باعث ایجاد التهاب در مویرگهای اطراف چشم میشود. |
| آسیب به چشم | ضربه یا آسیب به چشم، ممکن است باعث التهاب، قرمزی و ورم گردد. |
| گریه کردن | در برخی موارد ممکن است اشک ناشی از گریه، باعث تحریک و تورم اطراف چشم شود. |
| مصرف نمک | مصرف غذاهای پرنمک باعث احتباس مایعات در بدن شده و میتوانند ظاهر چشم را متورم نشان دهند. |
| خواب کم یا زیاد | اگر خواب منظم نباشد، ممکن است بدن را با تجمع مایعات مواجه کند. |
| افزایش سن | با افزایش سن، بدن آب بیشتری را در طول روز از دست میدهد و برای حفظ مایعات تلاش میکند، در نتیجه دور چشم متورم خواهد شد. |
| سیگار کشیدن | با توجه به اینکه سیگار تعادل هورمونها را مختل میکند، باعث احتباس مایعات و تورم چشم خواهد شد. |
| مشکلات پوستی | برخی از بیماریهای پوستی چشمها را ملتهب و متورم میکنند. |
| اختلال غدد اشکی | اگر عملکرد غدد اشکی دچار مشکل شود، میتواند باعث التهاب و تورم در اطراف چشم گردد. |
| گل مژه | ذرات گرد و غبار یا چربی باعث مسدود شدن غدد چربی اطراف چشم و تورم و التهاب آنها میشوند. |
عواملی که در جدول بالا گفتیم از علل رایج ورم چشم میباشند، ولی برخی از بیماریها مانند تریشینوز، سندروم نفروتیک، سندروم بزرگ سیاهرگ بالایی، سلولیت پریاوربیتال (عفونت چشم)، اختلالات غدهی تیروئید و … نیز باعث ورم چشم میشوند و نیاز به مراجعه به پزشک و درمان ورم چشم بهصورت تخصصی دارند.

- درمان خانگی عفونت چشم
- همه چیز درباره تخلیه عفونت چشم
- معرفی 6 قطره چشمی برای عفونت چشم
- درمان عفونت چشم | انواع و علل آن
درمان ورم چشم با دارو
پزشک پس از بررسی و تشخیص علت ورم چشم، داروهای تخصصی مربوط به درمان ورم چشم یا داروهای بدون نسخه (OTC) را تجویز خواهد کرد که برخی از آنها عبارتند از:
- آنتیهیستامین: این دارو واکنشهای آلرژیک را متوقف خواهد کرد.
- داروهای ضدالتهاب: استفاده موضعی یا خوراکی داروهای ضدالتهاب باعث کاهش التهاب و درد خواهند شد.
- کورتیکواستروئیدها: مصرف موضعی یا خوراکی این نوع داروها ورم و التهاب اطراف چشم را تسکین میدهند.
- آدرنالین یا اپینفرین: اگر ورم چشم ناشی از شوک آنافیلاکسی (آنافیلاکتیک) باشد، پزشک از آدرنالین یا اپینفرین استفاده میکند.
- آنتیبیوتیک: اگر عفونت باعث ورم چشم شده باشد، آنتیبیوتیک تجویز خواهد شد.
اگر التهاب و تورم چشم بهدلیل فوتوفوبیا (حساسیت به نور) باشد، معمولا پزشک استفاده از لنزهای فتوکرومیک را پیشنهاد خواهد داد.
تشخیص علت ورم چشم
اگر چشم شما متورم شده و پس از ۲۴ ساعت بهبود پیدا نکرد، حتما باید به پزشک مراجعه کنید تا علت زمینهای آن را تشخیص دهد. او ابتدا در مورد حساسیت به موادغذایی و دارویی، بیماری زمینهای، سبک زندگی، داروهای مصرفی، شغل و … از شما سوال خواهد پرسید و درصورت نیاز به موارد زیر خواهد پرداخت:
- آزمایش خون برای بررسی اختلالات غده تیروئید و عفونت
- تست آلرژی
- انجام نمونه برداری از پوست، برای تشخیص اختلالات پوستی
- انجام انواع تصویربرداریها مانند: MRI و سیتی اسکن
پس از اینکه پزشک تمامی تستها را آزمایش کرد، درمان ورم چشم را شروع میکند، یا بیمار را به سایر متخصصان ارجاع خواهد داد.
زمان مراجعه به پزشک در هنگام ورم چشم
اگر ورم چشم ناشی از بیماری زمینهای، عفونت و … نباشد، معمولا پس از 12 الی 24 ساعت بهبود مییابد. بنابراین بعد از گذشت این زمان و داشتن علائم زیر همراه با ورم چشم، حتما باید به متخصص چشمپزشکی مراجعه شود.
- قرمزی و التهاب
- ترشح چرک سبز یا زرد از چشم
- عدم پاسخ به درمانهای قبلی
- بیرونزدگی چشم
- از دست دادن بینایی یا تاری دید
- تورم چشم همراه با تب یا دوبینی
- ورم چشم همراه با هرگونه آسیبدیدگی
بنابراین درصورت مشاهدهی تورم چشم همراه با هریک از علائم بالا، حتما به پزشک مراجعه کنید تا پس از تشخیص علت بیماری، درمان ورم چشم را آغاز کند.

درمان سریع ورم چشم
در برخی موارد ورم چشم ممکن است ناشی از گریهکردن، مصرف دخانیات، خواب نامنظم و غیره باشد، در اینصورت با درمانهای خانگی میتوان ورم چشم را در مدتزمان کوتاهی بهبود داد که در لیست زیر به آنها میپردازیم:
- کمپرس سرد: استفاده از کمپرس سرد برای هر ناحیه از بدن، از جمله چشم که دچار ورم و التهاب (غیرعفونی) شده باشد مفید است و خارش و تحریک آن ناحیه را نیز رفع خواهد کرد. برای بهبود ورم چشم، روزانه 3 الی 4 مرتبه از این کمپرس استفاده کنید.
- کمپرس گرم: اگر ورم چشم، ناشی از عفونت،گلمژه یا انسداد غدد چربی باشد باید از کمپرس گرم استفاده کنید، زیرا گرما به افزایش جریان خون و بهبود عملکرد سلولهای ایمنی کمک کرده و باعث درمان ورم چشم خواهد شد.
- برش خیار: یک عدد خیار خنک را شسته و برش دهید، سپس به مدت 10 دقیقه آن را روی چشم متورم قرار دهید. خیار با داشتن خواص ضدالتهابی باعث تسکین ورم و خارش چشم خواهد شد.
- چای کیسهای: چای سبز یا سیاه چون حاوی تانن و آنتیاکسیدان میباشد، اثر ضدالتهابی دارد. 2 عدد چای کیسهای استفاده شده را در یخچال قرار دهید تا کاملا خنک شود، سپس آنها را حدود 15 دقیقه روی چشمهای متورم استفاده کنید.
- ژل آلوئهورا: ژل آلوئهورا خاصیت ضدالتهابی دارد بنابراین در صورت ورم چشم، مقداری از ژل را از گیاه جدا کرده و روی قسمت متورم چشم بگذارید. توجه داشته باشید که ژل نباید وارد چشم شود. همچنین بهتر است این ژل بهصورت سرد استفاده گردد.
- کاهش مصرف نمک: مصرف زیاد سدیم کلرید یا همان نمک خوراکی، باعث احتباس مایعات در بدن و ورم چشم خواهند شد. بنابراین برای درمان سریع ورم چشم، ابتدا باید مصرف نمک را کاهش دهید.
- خواب منظم: اگر ورم چشم ناشی از کمبود خواب یا خواب زیاد باشد، بهتر است ابتدا به مدت چند روز حدود 7 تا 9 ساعت خواب منظم و پشتسرهم داشته باشید تا ورم چشم بهبود پیدا کند.
- نوشیدن آب زیاد: با نوشیدن مقدار زیادی آب، به بدن کمک میکنید تا هیدراته بماند و درنتیجه از احتباس مایعات و ورم در بدن جلوگیری شود. همچنین مصرف زیاد آب، در دفع سمومی که احتمال دارد در ورم چشم نقش داشته باشند نیز موثر است.
- عدم استفاده از لوازم آرایش و لنز: در مواقع تورم چشم بهتر است از هرگونه لوازم آرایش مربوط به چشم و لنزهای تماسی اجتناب شود تا تورم ناشی از آلودگی، بهبود پیدا کند.
راهکارهایی برای پیشگیری از ورم چشم
با رعایت برخی از موارد میتوان از بروز ورم چشم جلوگیری کرد، در قسمت زیر برخی از آنها توضیح داده شدهاند:
- عدم استفاده از لنزهای تماسی: اگر چشمهای شما حساس است یا شرایط استریل، برای استفاده از لنزهای تماسی را ندارید بهتر است از لنز استفاده نکنید، زیرا ممکن است به باکتری یا ویروس آلوده شده و دچار عفونت یا ورم چشم شوید.
- استفاده از لوازم آرایش بهداشتی: خانمها همیشه باید دقت داشته باشند که از لوازم آرایش بهداشتی و شخصی استفاده کنند. زیرا اگر لوازم آرایش مربوط به چشم آلوده باشند، ممکن است باعث ایجاد عفونتهای باکتریایی یا ویروسی گردند.
- عدم لمس چشم: اگر احساس سوزش یا خارش در ناحیهی متورم دارید هیچگاه نباید با دستان آلوده چشمانتان را لمس کنید، زیرا این کار باعث تحریک و یا انتقال عفونت به چشم خواهد شد.
- شستشوی چشمها: برای جلوگیری از آلودگی چشمها بهتر است بهطور مرتب آنها را با شامپوی بچه شستوشو دهید تا آلودگیهای اطراف آنها برطرف شود.
- استراحت کافی: خواب و استراحت کافی برای جلوگیری از ورم چشم بسیار موثر است، بنابراین بهتر است همیشه به این نکته اهمیت دهید.
در صورت رعایت موارد بالا دچار ورم چشم ناشی از آلودگی،خستگی و … نخواهید شد.
عوارض جدی تورم چشم
ورم چشم ممکن است بهدلیل برخی از بیماریها یا عفونتهای خطرناک باشد. در اینصورت باید حتما به پزشک مراجعه گردد که پس از تشخیص، درمان ورم چشم را آغاز کند. برخی از این عوارض شامل موارد زیر است:
- انتقال عفونت از چشم به سایر اعضای بدن از جمله مغز
- کاهش بینایی یک یا هر دو چشم
- آسیب به ساختارهای چشم
- از دست دادن بینایی
- انسداد مجرای اشکی
- بیماری التهاب غدد اشکی (داکریوسیستیت)
سخن آخر
در این مقاله علتهای رایج ورم چشم را توضیح دادیم و همچنین برای درمان سریع ورم چشم چند روش خانگی را معرفی کردیم تا اگر علت آن مربوط به بیماریهای زمینهای نباشد، بهطور مثال اگر ناشی از گریه کردن، خواب نامنظم، گلمژه و … باشد، بدون مراجعه به پزشک بتوانید تورم را رفع کنید. همچنین شما را با چند دسته دارو برای درمان این بیماری چشمی آشنا کردیم.
اگر ورم چشم در مدت کوتاهی درمان نگردد، حتما باید به پزشک مراجعه کنید تا درصورت نیاز، داروی مناسب تجویز و درمان ورم چشم آغاز شود. این مقاله صرفا برای آگاهیبخشی بوده و درصورت ابتلا به این بیماری چشمی حتما باید به متخصص چشمپزشکی مراجعه گردد.
