دیستروفی قرنیه (Corneal Dystrophies) گروهی از اختلالات نادر و ژنتیکی چشم است. با دیستروفی قرنیه، مواد غیر طبیعی در قرنیه (پنجره شفاف و جلویی چشم) جمع میشود. بیشتر دیستروفیهای قرنیه هر دو چشم را درگیر میکند. آنها به کندی پیشرفت میکنند و در خانوادهها دیده میشوند.
قرنیه پنج لایه دارد:
- اپیتلیوم: خارجیترین لایه محافظ قرنیه.
- غشای بومن: این لایه محافظ دوم قوی است.
- استروما: ضخیمترین لایه قرنیه. از آب، فیبرهای کلاژن و سایر بافت همبند تشکیل شده است. این کار قرنیه را تقویت میکند و آن را انعطاف پذیر و شفاف میکند.
- غشای Descemet: یک لایه داخلی نازک و قوی که محافظ نیز میباشد.
- اندوتلیوم: درونیترین لایه متشکل از سلولهایی است که آب اضافی را از قرنیه خارج میکنند.
دیستروفی قرنیه در اثر تجمع مواد در یک یا چند لایه قرنیه ایجاد میشود. این ماده ممکن است باعث شود قرنیه شفافیت خود را از دست بدهد. این میتواند باعث از دست دادن بینایی یا تاری دید شود.
بیش از 20 نوع مختلف Corneal Dystrophies (قرنیه) وجود دارد. آنها به طور کلی به سه دسته تقسیم میشوند:
- دیستروفیهای قدامی یا سطحی قرنیه. اینها بیرونیترین لایههای قرنیه (اپیتلیوم و غشای بومن) را تحت تأثیر قرار میدهند.
- دیستروفیهای استرومایی قرنیه بر استروما تأثیر میگذارد که میانیترین و ضخیمترین لایه قرنیه است.
- دیستروفیهای خلفی قرنیه بر داخلیترین قسمتهای قرنیه (اندوتلیوم و غشای Descemet) تأثیر میگذارد. شایعترین دیستروفی قرنیه خلفی دیستروفی فوکس است .
دیستروفی گرانول قرنیه باعث ایجاد رسوب در استروما1 یا لایه میانی قرنیه میشود.
علائم Corneal Dystrophies
علائم دیستروفی قرنیه به نوع Corneal Dystrophies بستگی دارد. برخی از افراد هیچ علامتی را تجربه نمیکنند. در برخی دیگر، تجمع مواد در قرنیه باعث مات شدن آن میشود (واضح نیست). این منجر به تاری دید یا از دست دادن بینایی میشود.
بسیاری از مردم فرسایش قرنیه را نیز تجربه میکنند. این زمانی اتفاق میافتد که لایه سلولی روی سطح قرنیه (اپیتلیوم) از لایه زیرین (غشای بومن) شل شود. فرسایش قرنیه باعث:
- درد چشم خفیف تا شدید
- حساسیت به نور
- احساس میکنید چیزی در چشم است
چه کسانی در معرض خطر دیستروفی قرنیه هستند؟
از آنجایی که بیشتر دیستروفیهای قرنیه ژنتیکی هستند، سابقه خانوادگی این بیماری خطر ابتلا را افزایش میدهد.
دیستروفی قرنیه میتواند در هر سنی ظاهر شود. مردان و زنان به طور مساوی تحت تأثیر بیشتر دیستروفی قرنیه قرار دارند، به جز دیستروفی فوکس2. فوش زنان را بیشتر از مردان تحت تأثیر قرار می دهد.
تشخیص
اگر چشم پزشک شما فکر می کند که شما دچار دیستروفی قرنیه شده اید، چشم شما را معاینه میکند. آنها همچنین در مورد سابقه خانوادگی بیماری چشمی شما سوال خواهند کرد.
چشم پزشک شما از یک میکروسکوپ لامپ شکاف استفاده میکند تا یک صفحه نور نازک و روشن را به چشم شما بتاباند. این به پزشک کمک میکند تا قسمت جلوی چشم شما را به طور کامل بررسی کند.
اگر کسی علائمی نداشته باشد، یک معاینه معمول چشم ممکن است نشان دهد که دیستروفی قرنیه دارد. در برخی موارد، آزمایش ژنتیک میتواند Corneal Dystrophies را شناسایی کند.
درمان دیستروفی قرنیه
درمان دیستروفی قرنیه به موارد زیر بستگی دارد:
- نوع دیستروفی
- شدت علائم
اگر هیچ علامتی ندارید، چشم پزشک ممکن است چشمان شما را از نزدیک بررسی کند تا ببیند آیا این اختلال در حال پیشرفت است یا خیر. در موارد دیگر، قطره چشم، پماد یا لیزر درمانی ممکن است مناسب باشد.
در بسیاری از موارد، افراد مبتلا به دیستروفی قرنیه دچار فرسایش مکرر قرنیه میشوند. این وضعیت را میتوان با موارد زیر درمان کرد:
- آنتی بیوتیکها
- قطره چشم روان کننده
- پمادها
- یا لنزهای تماسی نرم مخصوصی که از قرنیه محافظت میکنند
اگر فرسایش ادامه یابد، سایر گزینههای درمانی ممکن است شامل استفاده از لیزر درمانی یا تکنیکی برای خراش دادن قرنیه باشد.
در موارد شدیدتر، پیوند قرنیه (به نام کراتوپلاستی) ممکن است ضروری باشد. بافت قرنیه آسیب دیده یا ناسالم برداشته میشود و بافت قرنیه اهدا کننده شفاف به جای آن قرار میگیرد. برای دیستروفیهای اندوتلیال، مانند دیستروفی فوکس، از پیوند قرنیه جزئی (یا کراتوپلاستی اندوتلیال) استفاده میشود.
- استروما بخشی از بافت یا عضوی از اندام است که نقش ساختاری و یا پیوندی دارد. استروما از تمام بخشهای عضو که وظایف و عملکرد خاصی ندارند تشکیل شده است. مانند بافت پیوندی، رگهای خونی، مجاری و غیره. ↩︎
- در دیستروفی فوکس، مایعی در لایه شفاف یا قرنیه چشم شما جمع میشود که همین مورد باعث التهاب و ضخیمشدن قرنیه میگردد. این مشکل میتواند باعث تار شدن دید یا کدری دید و سایر بیماریهای چشم شود. دیستروفی فوکس معمولاً هر دو چشم را تحتتأثیر قرار میدهد و بهتدریج میتواند باعث ایجاد مشکلات حادتری شود. ↩︎