نتایج و عوارض لنزهای داخل چشمی

نتایج

امروزه با تکنیک‌های دقیق‌تر تعیین پاور (قدرت) IOL (لنز داخل چشمی)، نتایج و عوارض لنزهای داخل چشمی بهتری به دست آمده است. زیاد شدن مقدار BCVA (بهترین دید اصلاح شده) پس از عمل، به دلیل کم شدن minification (حداقل‌سازی یا کوچک‌سازی) ناشی از عینک در میوپی بالا می‌باشد. کم شدن BCVA نادر است و کم شدن حساسیت کنتراست¹ که پس از لیزیک² در میوپی بالا ایجاد می‌شود، در PIOL وجود ندارد و در اصل در تمام spatial frequency ها (فرکانس‌های محیطی)، حساسیت کنتراست نسبت به قبل از عمل همراه با BCVA زیاد می‌شود.

عوارض

عوارض آن مشابه سایر جراحی‌های گذاشتن IOL می‌باشد. نتایج و عوارض لنزهای داخل چشمی که ارتباط بیشتری دارند، بدین شرح می‌باشند:

• IOP بالا
• التهاب پایدار در AC
• جابجا شدن تروماتیک PIOL
• ایجاد کاتاراکت (آب مروارید)
• از دست رفتن سلول‌های اندوتلیال

اغلب این عوارض تا سالها آشکار نمی‌شوند، چرا که نیاز به پیگیری طولانی مدت وجود دارد.

عوارض لنزهای متصل به عنبیه

در یک تحقیق یک ساله nv نتایج و عوارض لنزهای داخل چشمی روی ۶۶۲ بیمار، یک بیمار هایفما (تجمع خون در اتاقک قدامی)، ۵ بیمار جابجایی لنز و ۳ بیمار iritis داشتند. می‌توان گفت Glare (بخار الود) در ۱۳٫۵ درصد، starburst (جرقه یا جرقه زدن) در ۱۱٫۸ درصد، halo در ۱۸٫۲ درصد بیماران پس از عمل مشاهده شد. اما از طرف دیگر بهتر شدن این علائم پس از عمل نیز در بعضی بیماران وجود داشت: Glare در ۱۲٫۹ درصد، starburst در ۹٫۷ درصد و halo در ۹٫۸ درصد بیماران. در تمامی این موارد، علائم شبانه در بیماران با پوپیل (مردمک) بزرگتر بیشتر بود.

در یک تحقیق سه ساله nv نتایج و عوارض لنزهای داخل چشمی روی این لنزها، ۵ لنز جابجایی و نیاز به reattachment (اتصال مجدد) داشتند و ۲۰ لنز دیگر نیز به دلیل فیکساسیون (ثابت کردن) ناکافی و عمل مجدد نیاز داشتند. هیچ کدام از چشم‌ها پس از عمل به داروهای کاهنده IOP (فشار داخل چشم) نیاز نداشتند. کم شدن سلول‌های اندوتلیال تا ۳ سال، ۴٫۸ درصد بود. ۶ چشم تحت عمل جراحی RD (retinal ditachment) و سه چشم تحت عمل جراحی کاتاراکت قرار گرفتند. Iris deformation (بد شکل شدن عنبیه) هرچند نادر اما می‌تواند در Iris-fixted PIOL اتفاق بیفتد.

عوارض لنزهای اتاقک خلفی (محوطه پشت عنبیه)

nv نتایج و عوارض لنزهای داخل چشمی ریسک کاتاراکت و افزایش IOP ناشی از پیوپیلاری بلاک و pigment dispersion (پخش شدن رنگدانه) در این بیماران بیشتر می‌باشد. چنانچه PC-PIOL خیلی بزرگ باشد، vault (انحنا) بیشتری دارد و تماس با آیریس و آزاد شدن پیگمان‌ها بیشتر می‌باشد، و چنانچه Patent PI نباشد یا بسته شده باشد، زیاد شدن فشار چشم که دلیل آن پوپیولاری بلاک اتفاق می‌افتد و در طولانی مدت سایش آیریس موجب آزاد شدن پیگمان می‌گردد. چنانچه PC-PIOL خیلی کوچک باشد، vault کمتری دارد و شانس سایش آیریس کم می‌شود اما زیاد شدن ریسک کاتاراکت وجود دارد.

می‌توانیم بگوییم vault نامناسب IOL، امکان دارد تا به بزرگ کردن PI و یا تعویض IOL با vault مناسب نیاز داشته باشد. تشکیل PI توانایی این را که موجب خونریزی آیریس و کاتارکت فوکال، synechia (چسبندگی) یا علائم بینایی مثل دوبینی تک چشمی و یا glare شود را دارد.

در یک تحقیق nv نتایج و عوارض لنزهای داخل چشمی FDA/clinical trial (مطالعات استاندارد آمریکا) برای یک مدل PC PIOL، مقدار بروز علائم بینایی شبانه حدود ۱۰ درصد بود.ولی درصد مشابهی از بیماران نیز بهبود این علائم را پس از عمل ذکر می‌کنند. بروز کاتاراکت قابل توجه از نظر بینایی، ۰/۴ درصد برای کاتاراکت ساب کپسولار³ قدامی و ۱ درصد برای NS می‌باشد.

در یک تحقیق F/U چهار ساله nv نتایج و عوارض لنزهای داخل چشمی بر روی ۵۶ چشم از ۳۴ بیمار که PC PIOLs برای آنها کار گذاشته شده بود، هیچ بیماری به پیوپیلاری بلاک یا افزایش قابل توجه IOP دچار نشد. مقدار متوسط کم شدن سلول‌های اندوتلیال مرکزی ۳٫۷ درصد بود. کاتاراکت علامت دار که به جراحی نیاز داشته باشد در ۲ چشم و کاتاراکت ساب کپسولار قدامی بدون علامت در ۶ چشم اتفاق افتاد.

در یک مطالعه، که بر روی ۵۰۰ چشم که ۴ تا ۷ سال F/U شدند، مقدار اپاسیته ساب کپسولار قدامی ۶ تا ۷ درصد و کاتاراکت قابل توجه از نظر بینایی ۱ تا ۲ درصد مشاهده شد. بروز RD در آنها بسیار پایین است.
در یک تحقیق با هشت تا ۱۹ ماه پیگیری RRD تنها در ۳ چشم یعنی ۰/۷ درصد اتفاق افتاد. این مقدار با سیر طبیعی جدا شدگی شبکه در بیمارانی که مقدار برابر میوپی (نزدیک بینی)، مساوی می‌باشد.

عوارض لنزهای روی زاویه

در گذشته تعدادی angle-supported PIOLS⁴ در سطح بین المللی استفاده می‌شدند، ولی پس از مدتی به علت مقدار بالای عوارض غیرقابل قبول، جمع‌آوری گردیدند. نتایج و عوارض لنزهای داخل چشمی شایع‌تر در آنها، glare و halo (هاله) شبانه، oval (بیضوی) شدن پیوپیل و کم شدن سلول‌های اندوتلیال می‌باشد. با IOLهای مدرن‌تر و انجام PI، ریسک پیوپیلاری بلاک (انسداد مردمک) پایین می‌باشد.
در یک تحقیق، شایع‌ترین عارضه آنها glare و halo در ۲۰-۱۸/۸ درصد موارد بود، اما این علائم در طول ۷ سال تا ۵۰ درصد کم شدند.

کاهش سلول‌های نوتلیات در طی مدت ۱ تا ۷ سال پس از عمل، ۴/۶ تا ۸/۴ درصد بود. می‌توان گفت oval شدن پوپیل به دلیل iris Tuck⁵ در زمان اینسرشن (محل اتصال)، و یا به مرور زمان به دلیل التهاب مزمن فیبروز⁶ اطراف هاپتیک‌ها، در زاویه اتفاق می‌افتد. انسیدانس (شیوع) آن ۵/۹ تا ۲۷/۵ درصد می‌باشد که به فاصله زمانی از عمل وابسته است. ovalization (بیضوی شدن) در مواردی که IOL بسیار بزرگ است شایع‌تر می‌باشد و برعکس آن، کم شدن سلول‌های اندوتلیال و دسنتره شدن در IOLهای کوچکتر بیشتر می‌باشد.

1. حساسیت کنتراست (CS)توانایی درک خطوط واضح و تیز اشیا بسیار کوچک است. ↩︎
2. جراحی چشم LASIK شناخته‌شده‌ترین و رایج‌ترین جراحی انکساری لیزر برای اصلاح مشکلات بینایی است. عمل لیزیک (LASIK) می‌تواند جایگزینی مناسب برای عینک و یا لنز تماسی باشد. ↩︎
3. سندرم ساب‌کپسولار (Subcapsular Cataract) نوعی آب‌مروارید است که در ناحیه زیر کپسول لنز چشم شکل می‌گیرد. کپسول لنز یک غشای نازک است که لنز طبیعی را احاطه کرده و به حفظ شکل و ساختار آن کمک می‌کند. آب‌مروارید ساب‌کپسولار معمولاً می‌تواند بر کیفیت بینایی تأثیر بگذارد و باعث ایجاد مشکلاتی مانند تاری بینایی، کاهش کنتراست و حساسیت به نور شود. ↩︎
4. Angle-Supported Posterior Chamber Intraocular Lenses (PIOLs) یک نوع لنز داخل چشمی است که برای اصلاح دائمی بینایی در بیماران مبتلا به نزدیک‌بینی شدید (ماکروپی) یا افرادی که نمی‌توانند از لنزهای داخل چشمی معمولی (IOL) استفاده کنند، طراحی شده‌ است. ↩︎
5. Iris tuck یا “تاک ایریس” به حالتی در چشم اشاره دارد که در آن قسمتی از عنبیه (ایریس) به طور غیرطبیعی به سمت داخل کپسول لنز تَرَک می‌خورد یا تحت‌فشار قرار می‌گیرد. این وضعیت معمولاً در ارتباط با عمل‌های جراحی چشم مانند جراحی آب‌مروارید (کاتاراکت) و نصب لنز داخل چشمی (IOL) دیده می‌شود. ↩︎
6. فیبروز چشمی فرایند بیولوژیکی پیچیده‌ای است که مسئول پاتوژنز یا شکست درمان بسیاری از بیماری‌های کورکننده چشم، از جمله اسکار قرنیه و ملتحمه، گلوکوم زاویه باز و شکست جراحی فیلتر گلوکوم (GFS)، فیبروز در کپسول عدسی پس از جراحی کاتاراکت، اسکار در … است. ↩︎