لنزهای مولتی فوکال چند کانونه، میتوانند بنایی فانکشنال (مرتبط با عملکرد)، حد وسط و حد دور را ایجاد کنند. این لنزها نور را به چند قسمت تقسیم کرده و در نتیجه focal pointهای (نقاط کانونی) مختلف ایجاد میگردند.
انتخاب بیمار
انتخاب دقیق بیمار در لنزهای مولتی فوکال چند کانونه بسیار مهم است، میتوان گفت این بیماران بایستی انعطافپذیر و با نیازهای بینایی کمتر و از کسانی باشند که بسیار تمایل دارند به عینک نیاز نداشته باشند. این بیماران باید قابلیت بینایی خوبی داشته باشند و پاتولوژی در محور بینایی نداشته باشند. همچنین باید، فانکشن (عملکرد) ماکولا چک گردد و بیماران با دژنراسیون (تخریب تدریجی) ماکولا و ERM و سایر پاتولوژیهای حذف شوند.
اندوتلیوم در لنزهای مولتی فوکال چند کانونه به معاینه دقیق نیاز دارد، بیماران با هر نشانهای از دیستروفی فوکس1 بایستی حذف گردند. میتوان گفت Anterior Basement Membrane Distrophy (تخریب تدریجی لایه پایه ای قدامی) واضح و یا اختلالات لایه اشکی ناشی از dry eye (خشکی چشم) یا بلفاریت (التهاب پلک) نیز امکان دارد تا عملکرد این لنزها را تحت تاثیر خود قرار دهند. میتوان گفت لنزهای مولتی فوکال چند کانونه نسبت به لنزهای مونوفوکال به ametropia (نمره دار بودن چشم) باقیمانده حساستر میباشند. بیمارانی که آستیگمات باقیمانده آنها بیشتر از ۷۵ صدم دیوپتر است ،کیفیت خوبی نخواهند داشت و باید به فکر استراتژیهای پس از عمل برای کم کردن آستیگماتیسم باشند.
نتایج بینایی زمانی که IOL (لنز داخل چشمی) مولتی فوکال (چند کانونی) به صورت دو طرفه گذاشته میشود بهتر میباشد. با این وجود که گاهی از ترکیب لنزهای مولتی فوکال و مونوفوکال و EDOF (لنزهای داخل چشمی با عمق فوکوس بیشتر) برای رفع کردن نیازهای دید دور، حد واسط یا نزدیک در برخی بیماران استفاده میگردد.
روش جراحی کارگذاری لنزهای مولتی فوکال چند کانونه
این تکنیک جراحی، تشابه زیادی با standard small incision cataract surgery (عمل جراحی استاندارد آب مروارید) به همراه کارگزاری Foldable acrylic IOL (لنز آکریلیک قابل انعطاف) دارد. IOLهای مولتی فوکال به نسبت مونوفوکالها (تک کانونی) به دسنتره شدن حساستر میباشند. اگر کپسول خلفی سالم نباشد، دسنتراسیون با احتمال بیشتری اتفاق میافتد و لازم است فیکساسیون (ثابت کردن) کافی پیش از جایگذاری لنز در نظر گرفته شود.
W.F ابرومتری Interaperative (سنجش انحرافات جبهه نوری حین عمل) و ابزارهای microscopemounted ، toric IOL Alignment همگی در دسترس هستند و امکان دارد تا به تصمیم گیری در رابطه با پاور (قدرت) و alignment (هم راستایی) لنز کمک کننده باشند. پس از کارگزاری دو طرفه لنزهای مولتی فوکال، بیماران به احتمال زیاد از عینک بینیاز خواهند شد.
متاآنالیزهای اخیر نشان دهنده این هستند که کارگزاری لنزهای مولتی فوکال از هر نوع به صورت دو طرفه موجب بهتر شدن قابل توجه در دید دور و نیز در دید نزدیک شدهاند.
عوارض و نارضایتیها از لنزهای چند کانونه
شکایت بیماران در این لنزها شامل دو دسته میشود؛ تاری دید و فنومنهای photic (پدیدههای نوری) مثل glare (بخار الود) و halo (هاله). بیماران امکان دارد تا هر دو را تجربه کنند. این عوارض حتی پس از یک جراحی بدون عارضه با IOL سنتر قرار گرفته نیز ممکن است ایجاد شوند.
این بیماران با احتمال بیشتری، به نسبت بیماران با لنزهای مونوفوکال ، توریک یا تطابقی، glare ،ghosting ،halo دارند، که به دلایل مختلفی از جمله عیب انکساری باقی مانده، بیماری سطح چشم و مشکلات درونی خود IOL میباشد.
شکایت از halo به دلیل مشکلات درونی IOL، به طور معمول در طول چند ماه به دلیل آداپتاسیون نورال (عادت کردن سیستم عصبی) بهبود مییابد، اما امکان دارد تا پایدار بمانند. به دلیل کم شدن حساسیت کنتراست2، کیفیت دید سابجکتیو (درک شده توسط فرد) با این IOLها امکان دارد تا به اندازه IOLهای مونوفوکال نباشد با این IOLها، دید حد واسط امکان دارد تا ضعیفتر از دیدن نزدیک یا دور باشد. درصد کمی از بیماران هیچ وقت با این لنزها آداپته (عادت کرده) نمیگردند و به خارج کردن IOL نیاز دارند.
بیماران با IOL مولتی فوکال به مقادیر کمتر PCO (posterior capsular opacity کدورت کپسول خلفی) حساسترند تا بیماران IOL مونوفوکال. این بیماران باید با YAG کپسولوتومی درمان شوند ، اما پیش از آن بایستی تحمل بیمار نسبت به این IOL ها چک گردد، چرا که باز بودن کپسول خلفی به صورت قابل توجهی خارج کردن و تعویض IOL را با مشکل روبرو میکند.
سمپتومهای intrinsic ناشی از IOL بسیار early (زود هنگام) و بعضی اوقات بلافاصله در دوره postop ظاهر میشوند و عموماً با گذر زمان بدتر نمیشوند. اما سمپتومهای PCO در ابتدا وجود ندارند بلکه به تدریج طی مدت هفتهها تا ماهها پس از عمل تشکیل میشوند.
- در دیستروفی فوکس، مایعی در لایه شفاف یا قرنیه چشم شما جمع میشود که همین مورد باعث التهاب و ضخیمشدن قرنیه میگردد. این مشکل میتواند باعث تار شدن دید یا کدری دید و سایر بیماریهای چشم شود. دیستروفی فوکس معمولاً هر دو چشم را تحتتأثیر قرار میدهد و بهتدریج میتواند باعث ایجاد مشکلات حادتری شود. ↩︎
- حساسیت کنتراست (CS)توانایی درک خطوط واضح و تیز اشیا بسیار کوچک است. ↩︎