بیماری آلزایمر. مغز، در گرفتن اطلاعات بصری که چشم شما جمعآوری میکند و درکنار هم قراردادن آنها در تصویری که بتوانید درک کنید، نقش مهمی دارد. این ارتباط بین بافت مغز و بافت چشم، موضوعی است که مورد توجه شدید چشمپزشکان و متخصصان مغز و اعصاب قرار دارد.
بیماریهای عصبی، چگونه با چشم مرتبط هستند؟
تحقیقات نشان میدهند که بیماریها و اختلالات مغزی، میتوانند بر چشمها نیز تأثیر بگذارند، زیرا عصب بینایی و شبکیه، درواقع بافتهای مغزی هستند که خارج از جمجمه، امتداد یافتهاند. بیماری آلزایمر و زوال عقل که ناشی از آسیب به سلولهای مغزی هستند، بهنظر میرسد که هر دو، تاثیراتی شبکیهی چشم داشته باشند.
هنوز آزمایشهای عینی نداریم که به ما در تشخیص یا درک زوال عقل کمک کنند، اما تحقیقات فعلی، پتانسیل هیجانانگیزی را نشان میدهند. مطالعات، رابطهی واضحی بین بافت مغز و بافت چشم، نشان میدهند و به حوزههای تحقیقاتی آینده، اشاره میکنند.
آیا میتوان بیماری آلزایمر را از طریق چشم تشخیص داد؟
بیماری آلزایمر، ناشی از تجمع غیرطبیعی پروتئینها در مغز است، که سلولها را میکشد و به اتصالات بین نورونها آسیب میرساند. علائم رایج، شامل ازدستدادن حافظه، مشکل در تفکر، سردرگمی و انواع دیگر کاهش عملکرد شناختی است. همچنین علائم آن میتواند شامل مشکلات بینایی، بهویژه مشکل در روابط فضایی و درک عمق باشد. برخی از بیماران، در خواندن، دنبالکردن اجسام متحرک یا در کنتراست، مشکل دارند.
انواع مختلفی از زوال عقل وجود دارد، اگرچه آلزایمر شایعترین نوع است و حدود ۶۰ تا ۸۰ درصد از موارد زوال عقل را شامل میشود. برخی افراد در سنین بالاتر، دچار اختلال شناختی خفیف (MCI)، میشوند که ممکن است با گذشت زمان، بدتر شود یا نشود. این حالت، میتواند مرحلهی اولیهی بیماری آلزایمر باشد.
درحالحاضر، بیماری آلزایمر، توسط یکسری ارزیابیها و معاینات، که سایر بیماریها را رد میکنند، تشخیص داده میشود. این روشها، ممکن است شامل تست شناختی برای حافظه و تفکر، صحبت با اعضای خانواده، معاینهی فیزیکی و اسکن تصویربرداری مغز، باشد. اما در واقع، هیچیک از این آزمایشها، آلزایمر را تشخیص نمیدهند. درحال حاضر، بیماری آلزایمر، تنها پس از مرگ و طی بررسی بافت مغز، قابل تایید است.
مشکل تشخیص بیماری آلزایمر و سایر انواع زوال عقل، پژوهشها درباره ارتباط بین چشم و مغز را پیش برده است. چه میشود اگر بررسی دقیق شبکیهی چشم، بتواند به شناسایی بیماریهای مغزی، در مراحل اولیه کمک کند؟ این موضوع، قبلاً شناخته شده است که معاینهی چشم، میتواند به تشخیص مشکلات سلامت عمومی، مانند بیماریهای قلبیعروقی، عوامل خطر سکته مغزی، دیابت ، فشار خون بالا ، بیماریهای خودایمنی، بیماریهای مقاربتی و حتی برخی از انواع سرطان، کمک کند .
موضوع تحقیقات جدید در جهتهای نویدبخش
مطالعات اخیر، تغییراتی را در شبکیهی چشم افراد مبتلا به آلزایمر یا سایر انواع زوال عقل، نشان دادهاند. اگرچه بیشتر این مطالعات، در مقیاس کوچک انجام شدهاند، اما زمینه را برای تحقیقات بیشتر، فراهم میکنند. اکثر این مطالعات، تغییراتی را در لایههای مختلف شبکیه یا جریان خون درون چشم، نشان دادهاند.
بسیاری از این تغییرات شبکیه، با استفاده از یک آزمایش سریع و رایج، به نام توموگرافی انسجام نوری (OCT)، تشخیص داده میشوند. بسیاری از چشمپزشکان، تجهیزات اولیه برای انجام این آزمایش را در مطب خود دارند، زیرا از آنها، در ارزیابی چندین بیماری چشمی دیگر نیز استفاده میشود. اما تکنولوژی کامل، برای انجام این نوع آزمایش، هنوز در دسترس نیست.
اخیراً مطالعهی دیگری، با استفاده از یک تکنیک تصویربرداری جدید، به نام افتالموسکوپی تصویربرداری طول عمر فلورسنس (FLIO)، پروتئینی به نام بتاآمیلوئید را در شبکیه، اندازهگیری کرد. این، یکی از پروتئینهایی است که در مغز افراد مبتلا به آلزایمر، انباشته میشود. مطالعات همچنین، تغییرات بافت چشم را، در افراد مبتلا به سایر بیماریهای مغزی، مانند کروتسفلد-ژاکوب (بیماری جنون گاوی) و بیماری پارکینسون نشان میدهند.
برای بیماران، مراقبتهای معمول چشمی را ادامه دهید
اگرچه مطالعات، دلگرمکننده هستند، اما هنوز اطلاعات کافی در مورد ارتباط چشم و مغز، وجود ندارد که چیزی را برای بیماران، تغییر دهد. اگر نگران ازدستدادن حافظه یا زوال عقل هستید، با پزشک خانوادهی خود صحبت کنید یا به متخصص مغز و اعصاب مراجعه نمایید. اگر درمورد بینایی یا چشم خود، نگرانی دارید، به چشمپزشک مراجعه کنید.